Geçen kış laptopumda Chrome'u açtığımda bir kahve yapıp gelecek kadar vaktim oluyordu. Sekmeler donuyor, arama çubuğuna yazdığım harfler ekrana yarım saniye gecikmeyle düşüyordu. İlk tepkim "artık bu bilgisayar bitmiş" demek olduysa da, sorunun büyük kısmının tarayıcının kendisinde olduğunu fark ettim. Yıllar içinde biriktirdiğim uzantılar, şişmiş bir önbellek ve hiç dokunmadığım birkaç ayar yüzünden tarayıcı hızı yerlerde sürünüyordu. Aşağıda anlattıklarımı uyguladıktan sonra aynı makinede sayfa açılışları belirgin şekilde toparlandı. Ne yaptığımı sırayla anlatayım.
Tarayıcının yavaşlamasının en sık sebebi, farkında olmadan kurduğumuz eklentiler. Her biri arka planda çalışıyor, bellek tüketiyor ve bazıları açtığınız her sayfaya kod enjekte ediyor. Ben uzantı listeme baktığımda dokuz tane olduğunu gördüm; bunlardan üçünü son bir yılda hiç kullanmamıştım.
Uzantılar sayfasını açıp listeye tek tek bakmanızı öneririm. Kendinize şu soruyu sorun: "Bu eklentiyi son bir ayda bilinçli olarak kullandım mı?" Cevap hayırsa devre dışı bırakın. Silmek yerine önce kapatmak güzel bir yöntem, çünkü birkaç gün sonra bir şeyin eksikliğini hissederseniz geri açabilirsiniz. Ben bu şekilde iki hafta bekledim, üç uzantıyı hiç özlemedim ve tamamen kaldırdım.
Bir de şu var: aynı işi yapan iki eklentiyi birlikte tutmak hem gereksiz hem de çakışma sebebi. Örneğin iki farklı reklam engelleyici kullanmak sayfaları hızlandırmıyor, aksine bazı sitelerde görüntü bozulmasına yol açıyor.
Chrome ve Edge'de Shift + Esc ile tarayıcının kendi görev yöneticisini açabiliyorsunuz. Firefox'ta adres çubuğuna about:performance yazmak benzer bir liste veriyor. Burada hangi sekmenin ve hangi uzantının ne kadar bellek ve işlemci kullandığını görüyorsunuz. Bende bir alışveriş fiyat takip eklentisi tek başına 300 MB'ın üzerinde bellek tutuyordu; kaldırdığımda fark elle tutulur oldu.
Kırk sekmeyle çalışan biriysem tarayıcıdan mucize bekleyemem. Her açık sekme kendi işlemine sahip. Ben iki şey yaptım: okumak istediğim ama şu an okumadığım sayfaları okuma listesine ya da yer imlerine attım; bir de tarayıcının "arka plandaki sekmeleri uyut" özelliğini açtım. Chrome'da bu ayar performans bölümünde bellek tasarrufu adıyla, Edge'de uyuyan sekmeler olarak geçiyor. Uyuyan sekme kapanmıyor, sadece kaynak tüketmeyi bırakıyor; üstüne tıkladığınızda bir anda geri dönüyor.
İkinci kısım tarayıcının biriktirdiği verilerle ilgili. Önbellek aslında bir hızlandırma mekanizması: siteler tekrar açıldığında görselleri yeniden indirmek yerine diskten okunuyor. Ama bu klasör aşırı büyüdüğünde ya da içindeki dosyalar bozulduğunda tersine çalışmaya başlıyor. Sayfaların yarım yüklenmesi, giriş yapılan sitelerde tuhaf hatalar genelde bu yüzden.
Temizlik penceresini açtığınızda birkaç kutucuk çıkıyor ve hepsini işaretlemek her zaman doğru değil. Ben şöyle bir düzen kurdum:
| Veri türü | Ne yapıyorum |
|---|---|
| Önbelleğe alınmış dosyalar | Ayda bir siliyorum, en çok yeri bu kaplıyor |
| Çerezler | Sadece sorun yaşadığım sitede tek tek siliyorum |
| Gezinme geçmişi | Arada temizliyorum, hıza etkisi az |
| Kayıtlı şifreler ve form verileri | Asla dokunmuyorum |
Çerezlerin tamamını silerseniz bütün sitelerden çıkış yapmış olursunuz. Bu, şifrelerinizi düzenli bir yöntemle saklamıyorsanız can sıkıcı bir sabaha yol açar. Şifre yöneticisi kullanma konusunda sitedeki güvenli şifre oluşturma yazısını okumanız işinizi kolaylaştırır.
Şu üç ayarı bir kez düzeltmek uzun vadede fark yaratıyor:
Sürüm güncellemeleri sadece yeni özellik getirmiyor; tarayıcıların JavaScript motorlarında sürekli performans iyileştirmesi yapılıyor. Ben iki sürüm geride kalmış bir tarayıcıyı güncellediğimde sebepsizce hızlandığını çok kez gördüm. Aynı şey işletim sistemi için de geçerli; güncellemelerin neden ihmal edilmemesi gerektiğini anlatan yazı bu konuyu ayrıntılandırıyor.
Son bir uyarı: tüm bunları yaptığınız halde sayfalar hâlâ geç açılıyorsa sorun tarayıcıda olmayabilir. Bağlantınızı test edin, modemin